Zaburzenia lękowe należą do najczęstszych problemów psychicznych. Mogą objawiać się przewlekłym napięciem, nadmiernym zamartwianiem się, napadami paniki, lękiem społecznym lub unikaniem określonych sytuacji. Wiele osób zastanawia się, skąd biorą się zaburzenia lękowe i dlaczego lęk utrzymuje się mimo braku realnego zagrożenia.
Przyczyny zaburzeń lękowych są zwykle złożone. Na rozwój problemu mogą wpływać predyspozycje biologiczne, doświadczenia życiowe, przewlekły stres oraz sposób interpretowania zagrożeń.
Biologiczne przyczyny zaburzeń lękowych
Niektóre osoby mają bardziej wrażliwy układ nerwowy i silniej reagują na stres. Znaczenie mogą mieć predyspozycje genetyczne i temperament. Biologiczna podatność nie oznacza jednak, że zaburzenia lękowe muszą się rozwinąć – jest tylko jednym z czynników.
Trudne doświadczenia i przewlekły stres
Lęk może pojawić się po silnie obciążających wydarzeniach, takich jak choroba, utrata bliskiej osoby, wypadek, przemoc czy poważny kryzys życiowy. Często rozwija się również w wyniku długotrwałego przeciążenia, konfliktów, nadmiaru obowiązków lub życia w ciągłej niepewności.
Doświadczenia z dzieciństwa
Dorastanie w atmosferze nieprzewidywalności, nadmiernej kontroli, krytyki lub braku poczucia bezpieczeństwa może sprzyjać stałemu przewidywaniu zagrożeń. Człowiek może nauczyć się, że trzeba ciągle uważać, kontrolować sytuację i przygotowywać się na najgorsze.
Sposób myślenia a lęk
Osoby z zaburzeniami lękowymi często automatycznie przewidują niekorzystny rozwój wydarzeń. Myśli takie jak „nie poradzę sobie”, „na pewno stanie się coś złego” czy „stracę kontrolę” zwiększają napięcie. Objawy fizyczne są następnie interpretowane jako kolejny dowód zagrożenia.
Dlaczego unikanie podtrzymuje zaburzenia lękowe?
Jednym z najważniejszych mechanizmów podtrzymujących lęk jest unikanie. Wycofanie się z trudnej sytuacji przynosi chwilową ulgę, ale jednocześnie wzmacnia przekonanie, że sytuacja była niebezpieczna. Z czasem człowiek może unikać coraz większej liczby miejsc i aktywności, a lęk zaczyna coraz bardziej ograniczać jego życie.
Lęk przed objawami lęku
W napadach paniki szczególne znaczenie ma lęk przed reakcjami własnego ciała. Kołatanie serca może zostać uznane za objaw zawału, zawroty głowy za zapowiedź omdlenia, a duszność za zagrożenie uduszeniem. Lęk nasila objawy, a silniejsze objawy zwiększają lęk. Powstaje błędne koło.
Czy zaburzenia lękowe mogą pojawić się bez wyraźnej przyczyny?
Nie zawsze można wskazać jedno wydarzenie, które spowodowało zaburzenie. Lęk często rozwija się stopniowo pod wpływem wielu czynników. Dlatego w psychoterapii ważne jest nie tylko pytanie, skąd wziął się lęk, ale także co uruchamia go obecnie i co sprawia, że nadal się utrzymuje.
Psychoterapia zaburzeń lękowych w Krakowie
W Ośrodku Psychoterapii i Rozwoju w Krakowie prowadzimy psychoterapię osób doświadczających przewlekłego lęku, napadów paniki, nadmiernego zamartwiania się, lęku społecznego oraz silnych objawów lęku odczuwanych w ciele.
Leczenie rozpoczynamy od konsultacji i rozpoznania indywidualnego mechanizmu problemu. Pomagamy pacjentowi zrozumieć, co uruchamia lęk i jakie zachowania oraz sposoby myślenia go podtrzymują. Zaburzenia lękowe można skutecznie leczyć, a odpowiednio prowadzona psychoterapia pomaga odzyskać swobodę w obszarach życia ograniczonych przez strach i unikanie.